Znajdujesz się w dziale: 5. i 6. PROGRAM RAMOWY > 5. PR

5. PROGRAM RAMOWY

Pełna nazwa w języku angielskim brzmi: "The Fifth Framework Programme for Research and Technological Development (1998-2002)" co najczęściej tłumaczone jest jako 5. Program Ramowy, Badań, Rozwoju Technologicznego i Demonstracji Wspólnot Europejskich".

Jak nazwa wskazuje jest to kolejny z wieloletnich programów ramowych, które są prowadzone przez państwa Unii Europejskiej. Programy te są narzędziem polityki naukowo-technicznej, która ma spełnić następujące cele:

•   wzmocnienie konkurencyjności przemysłu europejskiego, poprawienie poziomu życia
•   wspieranie innych działań UE: np. na rzecz środowiska, zatrudnienia, rolnictwa

Podstawę prawną 5. Programu Ramowego oraz uczestnictwa w nim stanowią:

•   art. 130 j Traktatu z Maastricht, w którym napisano: "Programy ramowe są narzędziem prowadzenia polityki naukowo-technicznej Wspólnot Europejskich"
•   Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej o przyjęciu 5. Programu Ramowego z 22 grudnia 1999 (OJ L 26 z 1.02.1999)
•   Decyzja Rady Europejskiej z 22 grudnia 1999 dotycząca zasad uczestnictwa i rozpowszechniania wyników 5 Programu Ramowego Wspólnot Europejskich (OJ L 26 z 1.02.1999)
•   Zasady wykonawcze (Implementation Rules) - rozporządzenie Komisji Europejskiej No. 996/1999 z 11 maja 1999 (OJ L 122 z 12.05.1999)
•   Decyzja nr 4/99 Rady Stowarzyszenia UE-Polska z 4 sierpnia 1999
•   "KONKURSY" - Calls for proposals każdorazowo publikowane w dzienniku urzędowym Wspólnot Europejskich.

STRUKTURA 5. PROGRAMU RAMOWEGO

Programy ramowe (na podstawie art. 130 j Traktatu z Maastricht) są narzędziem Wspólnot Europejskich prowadzenia polityki naukowej i postępu technologicznego, zgodnie z tym artykułem wszystkie finanse unijne przeznaczone na badania mają być ujęte tylko i wyłącznie w programach ramowych.

5. Program Ramowy jest odmienny od poprzednich programów (różnią się też od krajowych programów) przede wszystkim dlatego, że trudno w nich znaleźć tradycyjne dyscypliny naukowe. Jego struktura opiera się na wybranych, ważnych dla Europy, problemach. Tak też mają wyglądać projekty 5. Programu - zorientowane na rozwiązywanie problemów, grupujące partnerów z różnych dyscyplin oraz nastawione na praktyczne wykorzystanie wyników (wdrożenie lub upowszechnianie).

Obowiązujące hasła to: multidyscyplinarność oraz wykorzystanie wyników oprócz obowiązujących wcześniej: wymiar europejski, europejska wartość dodana czy interes wspólnotowy. Poza tym istotna jest “zasada subsydiarności” tj. nie finansowania całkowitych kosztów projektu (z pewnymi wyjątkami uczestnik musi wykazać mniejszy lub większy udział własny w projekcie.

5 Program Ramowy składa się z 7 tzw. Programów Szczegółowych: 3 Programów Tematycznych - obejmujących grupy problemów oraz 4 Programy Horyzontalne - (w założeniu przechodzące w poprzek programów tematycznych) zbierające instrumenty wspierające realizacje polityki naukowej innowacyjnej oraz uzupełniające pierwszy rodzaj Programów.

PROGRAMY TEMATYCZNE (10843 mln euro)

1. Poprawa jakości życia i gospodarowanie żywymi zasobami (2413 mln)

AKCJE KLUCZOWE (1860 mln)

•   Żywność, żywienie i zdrowie
•   Opanowanie chorób zakaźnych
•   "Komórkowa fabryka"
•   Środowisko i zdrowie
•   Zrównoważone rolnictwo, rybołówstwo i leśnictwo
•   Starzejąca się populacja i problemy inwalidztwa

Działania BRT o charakterze bazowym (483 mln)

•   Choroby chroniczne i zwyrodnieniowe (zwłaszcza rąk i cukrzyca), choroby układu krążenia i choroby rzadkie
•   Badania nad genomem i chorobami o podłożu genetycznym
•   Nauki neurologiczne
•   Badania w zakresie zdrowia publicznego i usług zdrowotnych
•   Badania dotyczące osób niepełnosprawnych
•   Studia nad problemami dotyczącymi etyki medycznej i bioetyki w kontekście poszanowania podstawowych wartości ludzkich
•   Studia nad socjo-ekonomicznymi aspektami nauk i technologii biologicznych w perspektywie zrównoważonego rozwoju

Wsparcie infrastruktury badawczej (70 mln)

•   Dane biologiczne i kolekcje materiałów biologicznych
•   Urządzenia do badań klinicznych, łącznie z badaniami przedklinicznymi, identyfikacja studiów i prób klinicznych na poziomie europejskim
•   Urządzenia do badań w zakresie hydroponiki i rybołówstwa

2. Tworzenie przyjaznego społeczeństwa informacyjnego (3600 mln)

AKCJE KLUCZOWE (3120 mln)

•   Systemy i usługi dla obywateli
•   Nowe metody pracy i elektronicznego handlu
•   Multimedia
•   Podstawowe technologie i infrastruktura

Działania BRT o charakterze bazowym (319 mln)

•   Przyszłe i powstające technologie: dziedzina otwarta

Wsparcie infrastruktury badawczej (161 mln)

•   Tworzenie sieci badawczych: szerokopasmowe powiązania wzajemne narodowych sieci badawczych i edukacyjnych

3. Promocja konkurencyjnego i zrównoważonego wzrostu (2705 mln)

AKCJE KLUCZOWE (2122 mln)

•   Innowacyjne produkty, procesy i organizacja
•   Zrównoważona mobilność i wymienność
•   Transport lądowy i technologie morskie
•   Nowe perspektywy aeronautyki

Działania BRT o charakterze bazowym (546 mln)

•   Nowe i ulepszone materiały oraz ich produkcja i przetwarzanie
•   Nowe i ulepszone technologie materiałowe i produkcyjne w hutnictwie stali
•   Pomiary i testy

Wsparcie infrastruktury badawczej (37 mln)

•   Ulepszenie przepływu informacji do badaczy europejskich i ułatwienie dostępu do urządzeń, do których badacze normalnie nie mieliby dostępu
•   Utworzenie instytutów wirtualnych w celu promowania koordynacji i łączenia zasobów
•   Wsparcie europejskiej infrastruktury metrologicznej
•   Wsparcie w celu poprawy jakości i porównywalności danych i koordynacji referencyjnych baz danych

4. Energia, środowisko i zrównoważony rozwój (2125 mln)

Część A Środowisko i zrównoważony wzrost (1083 mln)

AKCJE KLUCZOWE (895 mln)

•   Zrównoważone zarządzanie i jakość wody
•   Zmiany globalne, klimat i bioróżnorodność
•   Zrównoważone ekosystemy morskie
•   Miasto jutra i dziedzictwo kulturowe

Działania BRT o charakterze bazowym (119 mln)

•   Walka z głównymi zagrożeniami naturalnymi i technologicznymi
•   Rozwój technologii satelitarnych do obserwacji Ziemi
•   Socjo-ekonomiczne aspekty zmian środowiskowych w perspektywie zrównoważonego rozwoju

Wsparcie infrastruktury badawczej (69 mln)

•   Urządzenia do badań klimatu i zmian globalnych
•   Urządzenia do badań morskich
•   Urządzenia do badań zagrożeń naturalnych

Część B - Energia (1042 mln)

AKCJE KLUCZOWE (1026 mln)

•   Czystsze systemy energetyczne, w tym odnawialne źródła energii
•   Oszczędne i wydajne użycie energii dla zwiększenia konkurencyjności Europy

Działania BRT o charakterze bazowym (16 mln)

•   Socjo-ekonomiczne aspekty energii w perspektywie zrównoważonego rozwoju

PROGRAMY HORYZONTALNE (2118 mln euro)

1. Utwierdzanie międzynarodowej roli wspólnotowych badań naukowych (475 mln)

•   Współpraca z krajami trzecimi (408 mln) Szkolenie badaczy (15 mln)
•   Koordynacja (52 mln): z innymi programami wspólnotowymi (COST, EUREKA, organizacjami międzynarodowymi i programami krajowymi)

2. Promocja innowacji oraz udziału małych i średnich przedsiębiorstw (363 mln)

Promocja innowacji (119 mln)

•   Lepsze wykorzystanie wyników badań wspólnotowych
•   Nowe podejście do transferu technologii
•   Studia i dobre praktyki

Wspieranie uczestnictwa małych i średnich firm (44 mln)

•   Jeden "punkt wejścia" do wszystkich programów
•   Połączone instrumenty wsparcia i pomocy
•   Uzyskiwanie informacji gospodarczych i technicznych

Wspólne inicjatywy dotyczące innowacji oraz małych i średnich przedsiębiorstw (200 mln)

•   Europejskie sieci do promocji badań, transferu technologii i innowacji
•   Służby informacji elektronicznej i inne sposoby rozpowszechniania
•   Własność intelektualna
•   Dostęp do prywatnych źródeł finansowania innowacji
•   Mechanizmy ułatwiające utworzenie i rozwój firm innowacyjnych

3. Zwiększenie ludzkiego potencjału badawczego i podstaw wiedzy socjo-ekonomicznej (1280 mln)

A. Wzrost ludzkiego potencjału badawczego (1090 mln)

•   Wspieranie szkolenia i wyjazdów badaczy
•   Zwiększenie dostępu do infrastruktury badawczej
•   Promocja naukowej i technicznej doskonałości

B. Akcja kluczowa: Zwiększenie podstaw wiedzy socjo-ekonomicznej (165 mln)

C. Wsparcie rozwoju polityki naukowo-technicznej w Europie (25 mln)

Akcje bezpośrednie (Wspólne Centrum Badawcze) (739 mln euro)

Serwery internetowe informujące o 5.PR:
http://cordis.europa.eu/fp5/ oraz http://www.kpk.gov.pl.

RODZAJE GRANTÓW

A Projekty realizowane na zasadzie partycypacji w kosztach

•   Projekty badawcze i rozwoju technologicznego (Research and technology development projects)-typowe projekty badawcze,
•   Projekty demonstracyjne (Demonstration projects) -sprawdzenie w praktyce technologii opracowanej w laboratorium, jeśli technologia ta nie może być bezpośrednio skomercjalizowana;
•   Projekty łączone (Combined projects) - zawierają elementy z rodzaju 1 i 2 (musza one być odróżnialne w projekcie);
•   Wsparcie dla infrastruktury badawczej (Reserch infrastructure support)- udostępnianie sprzętu, laboratorium, zbiorów dla naukowców z Europy
•   Projekty CRAFT (Cooperative Reserch projcets CRAFT) - grupa małych i średnich przedsiębiorstw) zamawia usługę badawczą w instytucie(ach);
•   Granty przygotowawcze dla MŚP (Exploratory Awards) -dofinansowują wstępną fazę przygotowania MŚP do udziału w innych projektach

B Stypendia szkoleniowe Marie Curie (Marie Curie Training Grants) - Granty dla naukowców na przeprowadzenie badań za granicą oraz dla instytucji na przyjmowanie stypendystów (6 rodzajów grantów stypendialnych)

C Sieci badawczo szkolenie (Research Traning Networks) międzynarodowe projekty badawcze, 5.PR finansuje zatrudnienie młodych naukowców z zagranicy oraz koordynację projektu oraz Sieci tematyczne (Thematic networks) - Sieci tematyczne grupują różne instytucje (badawcze, przemysłowe inne) wokół danego problemu. Komisja dofinansowuje do 100 % kosztów założenia i utrzymania sieci.

D Działania koordynujące (Concerted actions) - projekty polegające na koordynacji już istniejących projektów badawczych w celu wymiany doświadczeń, (wyjazdy, seminaria, konferencje, publikacje itd.). 5.PR finansuje koordynację a nie same prace badawcze.

E Działania towarzyszące (Accompanaing measures, czasem też tłumaczone jako Działania dodatkowe) - projekty inne niż badawcze, które mają pomóc w osiągnięciu celów programu np. seminaria, konferencje, publikacje, analizy, akcje promujące itd.